ویژگی جغرافیایی شهرستان زرین دشت:

زرین دشت با ۵۳۰۰ کیلومتر مربع در جنوب شرقی استان فارس و در بین قسمت چین خورده زاگرس قرار گرفته و در آن تاقدیس و ناودیس های زیادی دیده می شود، حداکثر ارتفاع آن۱۶۹۰ و حداقل۱۰۵۰ متر است. زرین دشت دارای اقلیم خشک و گرم است و قسمتی از دشت حاجی آباد خشک و شوره است. میانگین بارندگی ۲۲۹میلیمتر و بیشتر بارندگی آن در آذرماه تا فروردین ماه و به طور کلی در دی و بهمن ماه است. میزان بارش در سال ۱۳۸۴ حدود ۱۸۱۴ میلیمتر بوده است که رقم بسیار پایینی است . زمستان معتدل و تابستان گرم ونسبتا طولانی است، گرمی هوا از اردیبهشت ماه آغاز می شود، درجه حرارت سالانه۴۵/۲۲درجه سانتیگراد و حد اکثر درجه حرارت بیش از۴۵ درجه سانتیگرا می رسد. حداقل دما در دی ماه ۷/۳ ومیزان تبخیر سالانه ۴/۱۲۱ میلیمتر است. قرار گرفتن زرین دشت روی گسل های زاگرس بعنوان یک منطقه ای زلزله خیز محسوب می شود. آخرین زلزله بزرگ در شهرستان در سال ۱۳۸۲ که دو زلزله با شدت۶/۵ و ۸/۵ در مقیاس ریشتر رخ داده که موجب خسارت فراوانی به خصوص در دبیران – شهر پیر و دره شور گردید. از جمله گسل های شناخته شده بر اساس مطالعات زمین شناسی شکستگی است که در فاصله ۵کیلومتری جنوب شرقی حاجی آباد با جهت شرقی و غربی به طول ۲۰کیلومتر از جنوب شهر می گذرد می توان نام برد. (فلامرزی- جلال).

مبانی جغرافیایی توسعه اقتصادی- اجتماعی وکالبدی آن شهر حاجی آباد. پایان نامه دوره کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی ۱۳۸۲ ص۱۰۴). ارتفاعات موجود در شهرستان با جهت شمال غربی به جنوب شرقی است ازمیان ارتفاعات شهرستان کوه گچ در بخش ایزدخواست و غرب مزایجان با ۱۹۳۷متر و کوه بندشت ۱۹۲۵مترکوه دبیران۱۸۰۰،زیراب۱۹۰۰، سیاه کوه ۱۳۶۷ درشمال غرب حاجی آباد و قلعه دز در جنوب حاجی آباد با۱۴۳۰ متر می توان نام برد. تنها رود جاری در زرین دشت رود خسویه است که از تلاقی چهار رودخانه کوچک که از کوه های داراب و استهبان سرچشمه گرفته ایجاد می شود که امروز به علت خشکسالی و پایین رفتن آب زیرزمینی تعدادی از چشمه های آن از جمله در نقش رستم خشک شده است و در حال حاضر در تنگ خسویه ساخت سدی ساخته شده است که امید است با بهره برداری از آن بسیاری از مشکلات کشاورزان حل شود. این رودخانه پس از گذشتن از تنگ چرخی و پیوستن به رود شور سرانجام به خلیج فارس می ریزد. پوشش گیاهی به صورت طبیعی درختانی چون کنار، انجیر، بادام کوهی (جرگ) بنه (پسته وحشی) گینه (گون) تنگز (الوک) نوعی از بادام کوهی می باشد. علاوه بر مراتع و گیاهان دارویی زیادی نیز وجود دارد که مورد استفاده قرار می گیرد از جمله آنغوزه که بهره برداری از آن زمینه اشتغال فعلی تعدادی از همشهریان در بن دشت و چاه زبر را فراهم ساخته است. ازگیاهان دارویی آویشن، شیرین بیان (محک)، سرزرد و گل گاوزبان کوهی، مرتلخ، و گیاهان دیگری چون شیرین قند و (لاله وحشی پونه، کنگر، بابونه، گرگاز (مورد استفاده در معالجه بیماری زردی)، خارشتر، ترشک، مروک (مورد استفاده در سرما خوردگی) و نگو می توان نام برد. در سالهای پر باران وجود دنبل سفید و دنبل قرمز (اغر) مشتاقان زیادی را برای یافتن این ماده غذایی به دل طبیعت می کشاند.

به طور کلی شاخص های مراتع و جنگل و بیابان در زرین دشت بدین شکل می توان تقسیم بندی کرد.

ویژگی اقتصادی و اجتماعی شهرستان زرین دشت:

ویژگی های اجتماعی :

زرین دشت دارای مردمی خونگرم و صمیمی است با اعتقدات دینی و مذهبی قوی و از دوستداران خاندان اهل بیت پیامبر(ص) محسوب می شوند به سه زبان فارسی (اکثریت مطلق مردم) ترکی به خصوص در روستاهای گلوگاه ، تل ریگی و دروا و عربی نیز در شهر دبیران و اعراب عشایر شهرستان رواج دارد براساس آمار جمعیتی سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان فارس جمعیت برآوردی این شهرستان در سال یکهزار و سیصد و هشتاد و چهار ۷۴۲۹۴ نفر ۶۹/۱ درصد جمعیت استان را داراست. اکثریت جمعیت شهرستان شهری است که در سه شهر حاجی آباد، شهرپیر ودبیران ساکن هستند. جمعیت شهری شهرستان ۴۰۷۷۸ و جمعیت روستایی ۳۳۵۱۶ نفر می باشد.

با توجه به جوان بودن جمعیت در زرین دشت به رغم تدابیری که اندیشیده شده است، مهمترین مشکل اجتماعی افزایش بیکاری است که بسیاری از مشکلات دیگر موجود نیز تابع این مورد است. به نظر می رسد میزان بیکاری چند برابر در حد متوسط بیکاری در کشور باشد که ارائه می شود و اگر چه رسما با واگذاری بعضی وام های خود اشتغالی عده ای شاغل محسوب شده اند ولی واقعیت امر این است که تعداد بسیار کمی از این افراد شاغل واقعی هستند و برای حل مشکل بیکاری لازم است . راهکارهای مناسبی اندیشیده شود و با فعال کردن بیشتر بخش خصوصی در حل این مشکل بزرگ چاره اندیشی کرد . به رغم همه مشکلاتی که در زرین دشت وجود دارد مردم از هر گروه قومی ونژادی که باشند صمیمانه در کنار هم زندگی می کنند وحس انسان دوستی بسیار بالایی در میان مردم وجود دارد که در بسیاری از مسائل به عنوان یار و یاور یکدیگر محسوب می شوند اگرچه در سالهای اخیر به دلایل سیاسی و بعضی منفعت طلبی ها اختلافاتی بروز کرده است ولی امید است در سایه فرهنگ دینی و قرآنی و دوری از ریا و منفعت طلبی ها بتوان براین مشکلات فایق آمد.

ویژگیهای اقتصادی :

گذران معیشت مردم زرین دشت در سایه فعالیتهای مردم در زمینه کشاورزی – دامداری – صنایع دستی – خدماتی – حمل ونقل ومهاجرت به کشورهای خلیج فارس صورت می گیرد که در هر مورد می توان به نقش این مردم اشاره کرد . در زمینه کشاورزی به دلیل قرار گرفتن زرین دشت در ناحیه گرم و خشک جنوب شرقی فارس و میزان بارش کم دشواری زمین و کمبود آب های زیر زمینی و خشکسالی های اخیر با مشکلات عدیده ای روبرو شده است .اکثر زمینهای زراعی به صورت دیمی کشت می شود. که میزان تولید محصول بسته به میزان بارش باران سالانه و زمان مناسب بارندگی متغیراست. به رغم مشکلات زیادکشاورزان امیدوارانه زمین های خودرا به زیر کشت جو وگندم دیمی می برند. زراعت آبی بیشتر از طریق استفاده از آبهای زیرزمینی است و آبهای زیرزمینی در سال ۱۳۸۴ از طریق ۷۸۷ حلقه چاه و۸ رشته قنات تامین گردیده است با توجه به اینکه پتانسیل آبهای زیرزمینی در سال۸۴ حدود ۱۶/۹۴ میلیون متر مکعب بوده است و میزان برداشت منابع زیر زمینی ۱۲۰ میلیون متر مکعب بوده است. مهمترین محصولات زراعی زرین دشت گندم، جو، پنبه و صیفی جات می باشد. در خصوص محصولات باغی بیشترین تولید مربوط به محصول خرماست و در سالهای اخیر نیز کاشت درخت زیتون آغاز شده و به نظر می رسد در سالهای آتی میزان قابل توجهی از این محصول برداشت شود . به علت ارزانی محصول خرما وکمبود آب باعث بی توجهی باغداران به درختان نخل شده است. در گذشته محصول لیمو نیز در حاجی آباد و منطقه خسویه برداشت می شده که به علت خشکسالی و تغییر کاربری باغات جنوب حاجی آباد به مناطق مسکونی از بین رفته است . به رغم مشکلاتی که در زمینه کشاورزی وجود دارد، زرین دشت ۵۰۲۹۰ هکتار سطح زیر کشت محصولات سالانه و۲۲۶۹ هکتار سطح زیر کشت محصولات باغی به ترتیب ۷/۴ درصد و ۷/۰ درصد از سطح زیر کشت محصولات یاد شده را در استان داراست. همین ۷/۱ درصد از تولید محصولات سالانه ۱۱۹۵۶۹ تن و۱% از تولیدات محصولات باغی استان (۱۹۸۱) تن متعلق به این شهرستان است.(سازمان جهاد کشاورزی استان فارس). در بخش صنعت و معدن براساس آمار سال ۱۳۸۴ دارای ۶ واحد صنعتی با ۵/۲۵۲۷ میلیون ریال سرمایه گذاری با۳۶ نفر شاغل در این بخش بوده، میزان فعالیت نواحی صنعتی زرین دشت ۲۷ هکتار مساحت اراضی واگذار شده و۱۵ واحد فعال و اشتغال ایجاد شده توسط واحدهای فعال بهره بردار به ۱۶۰ نفر رسیده است.

در بخش دامداری میزان واحد دامی شهرستان ازسال۷۹ تا۸۴ در مجموع ۴۵/۲ درصد رشد داشته است. جمع دام های شهرستان اعم از گوسفند و بز و گاو در سال۸۴ به ۳۱۷۹۴۴ واحد بوده که گوشت قرمز ۱۱۶۸ تن و شیر ۶۴۸۲ تن ، گوشت مرغ ۴۱۴ تن بوده است. وجود تولیدات فوق نشان می دهدکه در زمینه دامداری به صورت صنعتی- نیمه صنعتی و سنتی انجام می شود و با محدودیتها در اشتغال و تولید نقش مهمی را ایفا کرده است. صنایع دستی از دیرباز بعنوان عامل مهمی درکسب وکار و معیشت مردم تلقی می شده است که به علل و عوامل مختلف در شهر حاجی آباد به فراموشی سپرده شده است. د راین بخش که فعالیت به صورت قالی بافی با طرح ها ونقشه های متفاوت انجام می شود در اشتغال زنان ودختران نقش مهمی داراست . بنابر آمار سازمان صنایع دستی حدود ۳۰۰۰ نفر شاغل در این بخش با۱۴۰۰۰ متر مربع تولیدات این بخش ۴۹/۱ درصد تولیدات استان داراست وبا توجه به رشد سالانه شاغلین از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۴ صفر درصد بوده است، می توان گفت آینده فعالیت در این بخش اقتصادی نگران کننده است وبا ترغیب بیشتر و آموزشهای لازم وفراهم کردن زمینه اشتغال به صورت تعاونیهای تولیدی مانع به خطر افتادن این بخش مهم اقتصادی می توان شد علاوه بر فعالیتهایی که ذکرشد عده ای نیز در بخش خدمات مشغول به کار هستند و تمایلات بخش خصوصی درهمیت سرمایه گذاری در بخش حمل ونقل بوده است و همچنین اکثریت قابل توجهی از مردم نیز برای تامین معاش خودمجبور به مهاجرت به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از جمله امارات متحده عربی و کویت هستند که در سالهای اخیر به دلیل سختگیریهای صورت گرفته بوسیله کشورهای عربی نسبت به اتباع ایرانی به میزان قابل توجهی کاهش یافته است و این مسئله نیز در افزایش بیکاران شهرستان موثر بوده است و امید بسیاری از جوانان برای کار در کشورهای عربی نیز از بین رفته است.

جغرافیای تاریخی شهرستان زرین دشت:

زرین دشت از سال ۱۳۷۹رسما در تقسیمات کشوری به عنوان شهرستان شناخته شده است و قبل از آن به عنوان بخشی از شهرستان داراب محسوب می شده است. بررسی و شناخت این شهرستان از نظرگاه جغرافیای تاریخی با فراز و نشیب های فراوانی رو به رو بوده است ، شناخت این فراز و نشیب ها در ارتباط با سه موضوع کلی : موقعیت جغرافیایی، آب و راههای ارتباطی است.

با توجه به موقعیت جغرافیایی زرین دشت، تحولات تاریخی برآن تاثیر گذاشته است. چنانچه زرین دشت به عنوان جزیی کوچک از سرزمین پارس قدیم ، سرزمینی که محل خیزش وشروع دو سلسله بزرگ تاریخ ایران باستان یعنی هخامنشی و ساسانیان محسوب می شود، بدین جهت ازآن دوره های کهن یادگاری هایی به جا مانده است که به کمک آن زوایای تاریک و مبهم تاریخ این سرزمین تا اندازه ای شناخته شده و با بررسی بیشتر می توان به صورت کاملتری بررسی وشناسایی کرد. براساس مستندات و کاوشهای باستان شناسی که در چند مرحله در زرین دشت به خصوص به همت دکتر آذرنوش استاد باستان شناسی دانشگاه تهران در منطقه ای معروف به تل سفیدک ازیک خانه مسکونی دوره سامانی درحاجی آباد بقایای یک چهارطاقی دردامنه سیاه کوه معروف به میل نقاره خانه صورت گرفته و براساس آثار به دست آمده نشان داده شده که قدمت سکونت در زرین دشت به خصوص دشت حاجی آباد به ۶ هزار سال پیش می رسد .از شواهد وآثار موجود چه در بلندی های محل وچه از سکونت انسان در دشت های زرین دشت ، وجود تشابهات شناخته شده در دیگر نقاط شمالی و جنوب شرقی ایران یک نوع ارتباط فرهنگی در رسومات و آثار به کار رفته به وسیله آنها، وجود داشته است .

در شهرستان زرین دشت حدود ۵۰ محل باستانی شناخته شده در محلهای حاجی آباد ، مزایجان، ایزد خواست، دبیران، خسویه، زیراب، تل ریگی می توان نام برد. و برای روشن شدن زوایای تاریک تاریخ محل کاوشهای علمی بیشتری را می طلبد.

سیر تفسیر و تحولات سکونت انسان در زرین دشت به سه دوره می توان تقسیم کرد.

۱- دوره باستان که اطلاعات موجود براساس آثار به دست آمده به خصوص به همت و تلاش دکتر آذرنوش هستیم.

۲-دوره اسلامی که از کتابهای جغرافیایی می توان اطلاعاتی اندک به دست آورد.

۳- دوره معاصر که اطلاعات موجود مبتنی بر منقولات و گاه مطالب مکتوب جزیی در بعضی از کتابها چون آثارالعجم و فارسنامه ناصری و استاد هستیم.

سکونت انسان در زرین دشت متاثر از عوامل زیر می باشد:

۱- وجود دشتهای وسیع ازجمله دشت حاجی آباد، دشت خاک، ایزد خواست و مزایجان که علاوه بر هوای گرم منطقه در زمستان در سالهایی که بارش خوبی صورت گیرد و وجود مراتع مکان مناسبی برای قشلاق ایلات و عشایر را فراهم می ساخته است که این مسئله هنوزهم میتوان دید.

۲-وجود چشمه های کوچک آب از جمله در دامنه های کوه حاجی آباد به علت وجود ارتفاعات و شیب مناسب خاک در این دامنه ها بستر مناسبی برای حفر قنات را فراهم ساخته است.

از جمله چشمه های موجود در حاجی آباد می توان به چشمه نینه، راجونه، یاره و تنگ الحد نام برد که آب آن به دشت یا بین دست آن انتقال داده می شده است که هنوز بقایای موجود از جوی آب از جنس ساروج و استخرهای ذخیره آب و بندهای کوچک سنگی موجود است، همچنین وجود چند رشته قنات در قسمت های غربی و شرقی حاجی آباد امروزی که هر دو منتهی به دو محل باستانی که به تل سفیدک مشهور است می شده است که در هر دو محل بقایایی از سکونت انسان وخانه های مسکونی گذشتگان موجود است که به عنوان آثار دوره گیری (زرتشتیان) معروف است و آب قنات معروف به سته در جنوب حاجی آباد هنوز جاری و مورد استفاده می باشد. ازشواهد موجود می توان نتیجه گرفت که از دامنه های سیاه کوه از گلوگاه تا حاجی طاهره در شرق مرکز شهرستان محلی مناسب برای سکونت بوده است که ملزومات زندگی یعنی آب، زمین کشاورزی، مراتع و دشتها ، درآن فراهم بوده است. این مسئله برای ایجاد سکونت در دیگر مناطق شهرستان از جمله در ایران نیز مصداق داشته است. از سوی دیگر عبور رودخانه خسویه که از تلاقی چند شهر و رودخانه که از کوههای داراب و استهبان سیر تفسیر و تحولات شهرستان را می توان به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم بندی کرد. بخش جنوبی در ارتباط لار و بخش شمالی در ارتباط با دارابگرد می باشد. با توجه به اینکه دارابگرد از مهمترین شهرهای پارس محسوب می شده است و در قبل از اسلام به عنوان شهری آرمانی در تاریخ ساسانی است، شهری که اردشیر بابکان به عنوان بنیانگذار سلسله ساسانی در منصب ارگبندی این شهر قدرت خود را آغاز کردوتوانست تمرکز سیاسی و دینی را در ایران باستان به وجود آورد.

به علت وجود اهمیت فوق العاده دارابگرد اگر چه مورد توجه همه مورخان و جغرافی نویسان اسلامی واقع شده ولی پرداختن به دارابگرد خود عاملی برای بی توجهی به شهرهای کوچک دارابگرد می شده است البته به اشارات جزیی که در منابع اسلامی شده نیز می توان از وجود تغییر و تحولات موجود را تا اندازه ای شناسایی کرد. چنانچه مقدسی در احسن التفاسیم فی معرفه الاقالیم در وصف دارابگرد می نویسد.((حوزه ای مرفه است، کانهای فراوان و ویژگیهای سیار و هوای نیکو، وی پس ازآن به شهرهای دارابگرد می پردازد که از جمله شهر ایزدخواست نام می برد وی همچنین فارس را به سه ناحیه تقسیم بندی کرده که یکی از نواحی سه گانه فارس ناحیه خسو می داند که ذکر می کند که ناحیه خسو با شهر روبنج و روستاهای رستاق و فرج (فرگ) و تارم از توابع دارابگرد است. در آن زمان می توان پی برد که ناحیه خسو منطقه ای پررونق و وسیع بوده است که مهمترین عامل این رونق و شکوفایی قرار داشتن در مسیر راه ارتباطی دارابگرد به سیراف بوده است که به تجارت پرسود دریای پارس متصل می شده است. از گفته های مقدسی می توان گفت که خسو و ایزد خواست و روبنج از توابع امروز زرین دشت محسوب می شود نام در محل یزد خواست و خسو به همین صورت باقی مانده است ولی محل روبنج به خوبی مشخص نشده است با توجه به اینکه درقرن ۶ه ابن بلخی از روبنج مقدسی نامی نمی برد و تنها از رونیز صحبت می کند. بعضی تصور کرده و بر این باورند که روبنج همان رونیز استهبان است که دراین مسئله با توجه به مسلم بودن خسویه به عنوان ناحیه توابع داراب از نظر جغرافیای چنین مکان وجود ندارد و به نظر می رسد روبنج مقدسی باید مکانی حد فاصل یزدخواست و خسو باشد که به دلایلی نامعلوم از جمله خسکسالی ، خشک شدن قناتها وچشمه های موجود در منطقه و یا به دلایل درگیریهای متعدد میان دیالمه وسلاجقه خالی از سکنه شده باشد و یا به دلیل از بین رفتن راه فرعی دارابگرد به سیراف اهمیت این شهر از بین رفته درحالی که چنانچه ابن بلخی ذکر می کند در قرن۶ دارابگرد نیز شکوه و عظمتش را از دست می دهد وی ذکر می کند دارابجرد شهر خراب است و هیچ نمانده است جز این دیوار و خندق.

البته برای شناخت مکان دقیق آن نیاز به تحقیق و جستجوی بیشتری است.علاوه بر این مقدسی وقتی که از راههای ارتباطی دارابگرد به خصوص به بندر تجری سیراف مشخص می کند می نویسد از دارابگرد گرفته تا خسو یک مرحله تا کرب یک مرحله سپس تا جویم یک مرحله و الی آخر. با توجه به ذکر نام محلی به نام کرب در حد فاصل خسو و جویم از نظر موقعیت جغرافیایی در شهرستان زرین دشت امروزی مطابقت می کند که نام این شهر از بین رفته است. از سوی دیگر رونق و شکوفایی زرین دشت متاثر از رونق شهر لار بوده است، اگرچه نام لار در منابع قرون اولیه اسلامی دیده نمی شود و اولین بار حمدالله مستوفی از لار صحبت می کند و می نویسد که لار ولایتی است نزدیک دریا و مردم آنجا بیشتر تاجر هستند ابن بطوطه نیز در سفرنامه اش در۷۳۰ه.ق لار را محلی بزرگ دانسته، سترنج در سرزمینهای خلافت شرقی می نویسد که در زمان شاه شجاع از اواخر قرن۸ دوره فرمانروایی اعقاب امیر تیمور مرکز ضرابخانه بوده است. سکه های مفتولی شکل لاری در زمان صفویه نیز رایج بوده است، با توجه به افزایش اهمیت لار به خاطر نزدیکی به دریای پارس و رونق تجارت در لار و برقراری یک نوع حکومت محلی در لار که تا زمان تسخیر لار بوسیله اله وردی خان حاکم فارس در زمان شاه عباس ادامه می یابد و نزدیکی و جزءلار بودن قسمتهای جنوبی زرین دشت تحت تاثیر رونق و شکوفایی تجارت در لار است و با توجه به اینکه لار در دوره صفویه به عنوان یکی از مراکز تجاری هلندیان در ایران بود. و به نقل از سباح اسپانیایی رونق بازار لار قابل مقایسه با بازار شهر مادرید داشته است. وجود چنین اهمیتی باعث شد که قسمتهای جنوبی زرین دشت فعلی چه به صورت ورود به امر تجارت وبا تجارت کاروانهای تجاری که از نزدیکی این شهرستان می گذشته نقش بسزایی در اهمیت یافتن قسمتهای جنوبی زرین دشت داشته است به طوری که وجود این ارتباطات به خصوص با حاجی آباد با ساکن شدن تعدادی از لاریان در حاجی آباد می توان اثبات کرد .البته ذکر شده است که منطقه ویران تا قبل از حمله اله وردی خان وتسخیر لار منطقه ای آباد و پررونق بوده و آب آن تا قسمتهایی از دشت ایزد خواست برده می شده است که با دلایل زوال این منطقه چندان مشخص نیست . از سوی دیگر وجود قلعه مستحکم و استوار مزایجان چه در ایجاد امنیت و یا تصاحب کاروانهای تجاری در زمانهای ناامن در رونق آن موثر بوده است . وجود قلاع دیگری چون قلعه دز حاجی آباد قلعه بیات)در یزدخواست نشان از کتابهای فارسنامه ناصری و آثار العجم فرصت الدوله شیرازی دیده می شود . چنانچه میرزا حسن فسایی در فارسنامه می نویسد: مزایجان مشتمل بر ۶ قریه آباد است و فرصت الدوله نیز توصیفی از قلعه مزایجان کرده است ولی به تدریج از نقش و اهمیت مزایجان کاسته می شود.

از تحولات در حاجی آباد به عنوان مرکز شهرستان در سه قرن اخیر با نام ملا ظهراب و نوادگانش در ارتباط است. چنانچه منقول است که وی پس از غلبه بر خواجه ذوالقدر بر قلعه مزایجان مسلط شده و سپس در حاجی آباد ساکن می شود و از این زمان تاریخ جدید حاجی آباد رقم می خورد، اگر چه آثاری از سکونت ذوالقدرها به طور دقیق ومشخص نیست ولی بر اساس منابع تاریخی دوره صفویه چون عالم آرای عباسی ، تاریخ جهان آرا و تکحله الاخبار نویدی شیرازی از زمان شاه اسماعیل اول فارس را تسخیر کرد الیاس بیگ ذوالقدر را به عنوان حاکم فارس گماشت و مدتها فارس بعنوان تیول این طایفه محسوب می شده است وجود اختلاف در این طایفه به خصوص با شورش و قدرت طلبی یعقوب بیگ ذوالقدر در زمان شاه عباس شروع می شود و آخرین بقایای طایفه ذوالقدر در زرین دشت با غلبه ملا ظهراب بر خواجه ذوالقدر به انجام می رسد و از آن پس حاکمیت و مالکیت مناطق وسیعی از حاجی آباد تا مزایجان در دست این خانواده قرار می گیردو در دوره های بعدتنشهایی میان این طایفه با ترکان بهارلو که در قسمتهایی از داراب و شمال زرین دشت امروزی در اختیار داشتند ایجاد می شود.

بدین صورت به تدریج بر رونق و اهمیت حاجی آباد افزوده می شود و با مهاجرت عده ای به حاجی آباد و افزایش تدریجی جمعیت در سال۱۳۶۲ به عنوان مرکز شهری از توابع داراب شناخته شد وسپس به عنوان بخش و سرانجام در سال ۱۳۷۹نیز به صورت شهرستان زرین دشت در تقسیمات کشوری لحاظ گردید.

——————————————————————————————————————

منبع:سایت ستاره زرین